به گزارش سیاست خارجی ایرنا، محسن بهاروند، حقوقدان و دیپلمات بازنشسته در سخنرانی خود در کنفرانس برخط «تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران؛ ابعاد حقوقی» که روز سهشنبه ۱۲ خرداد توسط مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه برگزار شد، گفت: باید دید منطق حقوقی در اینجا چه میگوید. گاهی در میان برخی از دانشگاهیان و دیپلماتها این دیدگاه مطرح میشود که حقوق بینالملل تضعیف شده یا دیگر قواعدی در روابط بینالملل وجود ندارد و در عمل باید آنچه را ایالات متحده انجام میدهد پذیرفت.
به نظر من این رویکرد درست نیست. تأکید بر بعد حقوقی این «عمل تجاوز» برای جامعه بینالمللی و حتی برای افراد در کشورهای مختلف بسیار اهمیت دارد.
حقوق بینالملل قواعدی با هدف متمدنسازی رفتار دولتها در روابط بینالملل است
وقتی گفته میشود حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران ناقض منشور ملل متحد و سایر قواعد حقوق بینالملل است، این به معنای نقض انسانیت و اخلاق بینالمللی نیز هستحقوق بینالملل مجموعهای انتزاعی نیست، بلکه حاصل تجربههای بسیار سنگین تاریخی بشر است؛ بهویژه جنگ جهانی اول و دوم. در آن جنگها میلیونها انسان کشته شدند و تخریب گستردهای رخ داد، و در نهایت حتی استفاده از بمب اتم توسط ایالات متحده علیه ژاپن نیز بخشی از این تجربه تلخ بود. بنابراین جامعه جهانی تصمیم گرفت مجموعهای از قواعد برای تنظیم رفتار دولتها در کنار یکدیگر ایجاد کند. نباید بهسادگی این قواعد را کنار گذاشت؛ قواعدی که هدفشان تا حدی «متمدنسازی» رفتار دولتها در روابط بینالملل است.
بنابراین وقتی گفته میشود حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران ناقض منشور ملل متحد و سایر قواعد حقوق بینالملل است، این به معنای نقض انسانیت و اخلاق بینالمللی نیز هست. در چنین شرایطی هیچکس نمیتواند بیطرف بماند. باید در برابر این اقدامات ایستاد و صدای اعتراض را بلند کرد تا مشخص شود این شیوه رفتار در روابط بین کشورها قابل قبول نیست. بنابراین غیرقانونی بودن چنین حملاتی فقط یک بحث حقوقی نیست، بلکه مسئلهای انسانی است.
اروپاییها دیگر نمیتوانند بهعنوان یک بازیگر مستقل در عرصه بینالمللی عمل کنند
در مورد کشورهای اروپایی، گاهی از خود میپرسم چرا نقش آنها در روابط بینالملل رو به افول رفته است. به نظر من این افول زمانی آغاز شد که آنها از ارزشها و باورهای خود در روابط بینالملل فاصله گرفتند.
زمانی که در برابر اقدامات یکجانبه و فشارهای ایالات متحده (از جمله تحریمها) سکوت کردند.
زمانی که در برابر نقض حقوق بشر و نقض حاکمیت قانون در سطح بینالمللی چشمپوشی کردند.
و زمانی که در قبال آنچه در غزه رخ داد و کشته شدن غیرنظامیان، واکنش مؤثری نشان ندادند.
بسیاری از کشورهای اروپایی یا سکوت کردند یا این اقدامات را محکوم نکردند.
در حالی که اروپا در گذشته از حامیان اصلی حقوق بشر و حاکمیت قانون در سطح بینالمللی شناخته میشد. اما با این سکوت و چشمپوشی، نقش آنها در نظام بینالملل بهتدریج کاهش یافت.
و امروز به نظر میرسد دیگر نمیتوانند مانند گذشته بهعنوان یک بازیگر مستقل در عرصه بینالمللی عمل کنند.
